Cá Tép dầu là loại cá sinh sống và phát triển theo đàn chủ yếu ở lòng hồ thủy điện sông Đà. Nhận thấy số lượng cá Tép dầu tại khu vực lòng hồ ở thị xã Mường Lay rất nhiều, giá thành rẻ lại dễ dàng đánh bắt, hợp tác xã Na Lay đã tìm hiểu về phương thức chế biến cá tép dầu thành sản phẩm cá sấy khô và đem lại một nghề mới giúp tăng thêm thu nhập cho bà con địa phương. Khi lượng cá nhiều, người dân bảo quản bằng cách làm sạch, tẩm ướp gia vị và đem phơi nắng 1 - 2 nắng rồi sấy lại cho có vị đặc trưng của cá. Hiện nay, nghề làm cá Tép dầu sấy gắn với đời sống văn hoá của người dân tộc Thái trắng trên địa bàn thị xã Mường Lay, tỉnh Điện Biên. Với cách chế biến đơn giản, dễ sử dụng, hương vị đậm đà và hợp khẩu vị với nhiều người, Cá Tép dầu sấy ngày càng được nhiều gia đình tìm mua về để sử dụng trong những ngày Lễ, Tết Nguyên Đán như một loại thực phẩm độc đáo để tiếp khách.

Cá tép dầu sấy ở Mường Lay tựa như cá chỉ vàng của vùng biển nước mặn, tuy nhiên có vị ngon lạ khó cưỡng. Cá Tép dầu sông Đà được người dân Mường Lay sơ chế, chế biến thành sản phẩm mới thu hút khách du lịch. Nhờ hương vị đặc trưng, thơm ngon, của cá Tép dầu sấy đã trở thành hàng hóa bày bán trên thị trường, nhiều du khách từ khắp mọi miền về Mường Lay du lịch hay tham dự Lễ hội Đua thuyền Đuôi én đã có thể thưởng thức đặc sản này. Nghề đánh bắt, chế biến cá Tép dầu hiện nay đang trở thành một trong những ngành nghề chính mang lại thu nhập cho người dân, mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế ở địa phương.

Hiện nay, các hộ dân đang thực hiện liên kết sản xuất với Hợp tác xã (HTX) Na Lay để sản xuất, phân phối cá Tép dầu sấy theo chuỗi cung ứng thực phẩm an toàn, góp phần giới thiệu, quảng bá sản phẩm truyền thống của địa phương tới các tỉnh, thành trong cả nước; tạo công ăn, việc làm, tạo nguồn thu nhập ổn định cho người dân trên địa bàn từ phát triển ngành nghề truyền thống.

Nắm bắt được nhu cầu thị trường hiện nay, nhất là sản phẩm cá tép dầu có sẵn trong tự nhiên với sản lượng dồi dào. Với đầy đủ các tiêu chí đảm bảo về chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, khả năng sản xuất… sản phẩm cá tép dầu sấy Na Lay đã được UBND tỉnh Điện Biên xếp hạng sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao tỉnh Điện Biên năm 2021./.